ඇමෙරිකන් ප්‍රහාරයෙන් අනතුරට ලක් වූ ඉරාන නෞකාව ලෝකය වටා කළ මෙහෙයුම්!

2026 මාර්තු 04, ප.ව. 8:33

---

---

ඉරාන නාවික හමුදාවට අයත් IRIS Dena (75) යන යුද නෞකාව, “මවුන්ට් ඩෙනා” ලෙසද හැඳින්වෙයි. මෙම නෞකාව ඉරාන නාවික හමුදාවේ අධික තාක්ෂණික හැකියාවන්ගෙන් සමන්විත නවීන නෞකාවක් ලෙස සැලකේ.

මෙය Vertical Launch System (VLS) සහිත පළමු ඉරාන නාවික නෞකාව ලෙස සැලකෙන අතර, එම තාක්ෂණය මඟින් මිසයිල ප්‍රහාර හැකියාව සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි කර ඇත.

මෙම නෞකාව ඉරානයේ නිෂ්පාදිත “Bonyan-4” එන්ජින් 4ක් මඟින් இயக்க වේ. එක් එන්ජිනයක් 5,000 horsepower (3,700 kW)බලයක් ලබා දෙන අතර, සමස්ත බලය 20,000 horsepower (15,000 kW) දක්වා ළඟා වේ.

ඉරාන නාවික හමුදාපති Hossein Khanzadi සඳහන් කළ පරිදි, මෙම නෞකාවේ මිසයිල ප්‍රමාණය එම පන්තියේ පෙර නෞකා වලට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වී ඇත. Vertical Launch System (VLS)එකක් ස්ථාපිත කිරීම ඉරාන නාවික හමුදාවට වැදගත් තාක්ෂණික මයිල්ස්ටෝන් එකක් ලෙස සැලකේ.

ලෝක වටා සිදු කළ ඉතිහාසගත මෙහෙයුම

IRIS Dena සහ IRIS Makran නෞකා 2022–2023 කාලයේ 86 වන ඉරාන නාවික බලකාය යටතේ ලෝකය වටා ගමන් කරමින් 360° නාවික මෙහෙයුමක් සාර්ථකව සිදු කළ අතර එය ඉරාන නාවික ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකේ.

2026 ජාත්‍යන්තර නාවික බලකා සමාලෝචනය

2026 පෙබරවාරි මාසයේදී මෙම නෞකාව ඉන්දියාවේ විශාකාපට්නම් නගරයේ පැවති International Fleet Review 2026 සඳහා සහභාගී විය.

පෙබරවාරි 20 වන දින නෞකාව එම නගරයේ වරායට පැමිණි අතර එදිනම ඉරාන නාවික හමුදාපති Commodore Shahram Irani සහඉන්දීය නාවික හමුදාපති Admiral Dinesh K. Tripathi අතර හමුවක්ද පැවැත්විණි.

එම අවස්ථාවේදී ඉරාන නාවික නියෝජිතයන් පහත වැඩසටහන් තුනට සහභාගී විය.

• International Fleet Review

• Indian Ocean Naval Symposium

• MILAN 2026 නාවික අභ්‍යාසය

ගාල්ල වෙරළට ආසන්න මුහුදු කලාපයේ අනතුර

2026 මාර්තු 4 වන දින, වාර්තා අනුව IRIS Dena නෞකාව ගාල්ල වෙරළට සැතපුම් 40ක් (74 km) පමණ දුරින් මුහුදු කලාපයේ ගිලී ගොස් ඇත.

ශ්‍රී ලංකා මුදාගැනීමේ බලකා එම ස්ථානයට පැමිණීමට පෙරම නෞකාව ගිලී ගොස් තිබූ බවද මුල් වාර්තා වල සඳහන් වේ.

මෙම අනතුරෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව වහාම මුදාගැනීමේ මෙහෙයුමක් ආරම්භ කළ අතර, මුහුදු සහ ගුවන් සම්පත් භාවිතා කරමින් මෙහෙයුම ක්‍රියාත්මක කර ඇත.

• නාවිකයන් 32 දෙනෙකු බේරාගෙන ගාල්ල කරාපිටිය රෝහලට ඇතුළත් කර ඇත

• 101 දෙනෙකු අතුරුදහන් බව වාර්තා වේ

• 78 දෙනෙකු මියගොස් ඇති බව සඳහන් වේ

ප්‍රහාරයේ සම්භවය

මෙම ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකානු ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව වගකීම භාරගෙන ඇති බව වාර්තා වේ.

එම ප්‍රහාරය ඇමරිකානු නාවික හමුදාවට අයත් සබ්මැරීනයක් මගින් සිදු කර ඇති බවට සැක කෙරේ.

එය පහත පන්තියේ සබ්මැරීනයක් විය හැකි බව විශ්ලේෂකයින් පවසයි:

• Ohio-class ballistic missile submarine

• Virginia-class attack submarine

U.S. Navy Ohio-class submarine

Virginia-class submarine
එහෙත් මෙම සිදුවීමට හේතුව පිළිබඳ නිල තහවුරු කිරීමක් මෙතෙක් සිදු වී නොමැත.

සිදුවීම සිදු වූ මුහුදු කලාපය

මෙය ශ්‍රී ලංකා මුහුදු සීමාවේ සිදු වූ සිදුවීමක්ද, නැතහොත් අන්තර්ජාතික මුහුදු කලාපයේ සිදු වූවක්ද යන්නද මෙතෙක් පැහැදිලි වී නොමැත.

එබැවින් නිසි විමර්ශනයකින් තොරව මෙය ප්‍රහාරයක් ලෙස හෝ වෙනත් හේතුවක් ලෙස තහවුරු කිරීම අපහසුය.

ශ්‍රී ලංකාවේ මුදාගැනීමේ මෙහෙයුම

මෙය හමුදාමය සංවේදී සිදුවීමක් වීම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව විසින් අනතුරට ලක්වූ නෞකාවේ ඡායාරූප ප්‍රසිද්ධ කර නොමැත.

ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව සහ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව එක්ව, නෞකාවේ කාර්ය මණ්ඩලයේ ජීවිත ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඒකාබද්ධ මුදාගැනීමේ මෙහෙයුමක් ක්‍රියාත්මක කර ඇත.

ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව සහ මාලදිවයින් අතර Trilateral Maritime Security Cooperation යන ආරක්ෂක සහයෝගිතා ක්‍රමය 2011 දී ආරම්භ වූ අතර, 2013 කොළඹ රැස්වීමේදී මුහුදු ආරක්ෂාව, නිරීක්ෂණ සහ මුදාගැනීමේ මෙහෙයුම් සඳහා ඒකාබද්ධ ක්‍රියාමාර්ගයක් සම්මත කර තිබේ.

By: Sanindu Fonseka, Independent Defence Analysts.

---