අපිරිසිදු ආහාර නිසා වසරකට මිලියන 1.5කට දිවි අහිමි වෙයි

2026 ජූනි 05, පෙ.ව. 12:19

ලෝකය පුරා අපිරිසිදු සහ අනාරක්ෂිත ආහාර පරිභෝජනය හේතුවෙන් වාර්ෂිකව මිනිස් ජීවිත මිලියන එකහමාරක් පමණ අහිමි වන බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පවසයි.

ජුනි 7 වන දිනට යෙදෙන “ලෝක ආහාර සුරක්ෂිතතා දිනය” (World Food Safety Day) නිමිත්තෙන් විශේෂ වාර්තාවක් නිකුත් කරමින් එම සංවිධානය මේ බව අවධාරණය කළේය.

එම වාර්තාවට අනුව, සෑම වසරකම ලෝක ජනගහනයෙන් මිලියන 866 කට අධික පිරිසක් වෛරස්, බැක්ටීරියා, පරපෝෂිතයන් සහ විවිධ විෂ රසායනික ද්‍රව්‍ය අඩංගු ආහාර ගැනීම නිසා රෝගාතුර වන බව එම වාර්තාවේ සඳහන් වේ.

අපිරිසිදු සහ අනාරක්ෂිත ආහාර පරිභෝජනයෙන් අවම වශයෙන් එකිනෙකට වෙනස් රෝග 200ක් පමණ හටගන්නා අතර, එමඟින් මිනිසුන්ගේ සෞඛ්‍යය, ජීවනෝපාය, අධ්‍යාපනය සහ ආර්ථිකය කෙරෙහි දැඩි බලපෑමක් එල්ල වේ.

කෙසේ වෙතත්, මෙම රෝග බොහෝ දුරට වළක්වා ගත හැකිපසුබිමක පවතින බව සඳහන් වේ.

වයස අවුරුදු 5ට අඩු දරුවන් දැඩි අවදානමක

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ දත්ත පෙන්වා දෙන්නේ මෙම ගෝලීය සෞඛ්‍ය අර්බුදයේ සෘජු ගොදුරක් බවට පත්ව ඇත්තේ කුඩා දරුවන් බවය.

අනාරක්ෂිත ආහාර නිසා වැළඳෙන රෝගී තත්ත්වයන්ගෙන් 40% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් වාර්තා වන්නේ වයස අවුරුදු 5 ට අඩු දරුවන්ගෙනි.

සෑම වසරකම මෙම දරුණු තත්ත්වය හේතුවෙන් කුඩා දරුවන් ලක්ෂ සංඛ්‍යාත පිරිසක් මියයන බව ද එම සංවිධානය පෙන්වා දෙයි.

මීට ප්‍රධානතම හේතුව ලෙස දක්වා ඇත්තේ කුඩා දරුවන්ගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන් වර්ධනය වී නොමැති වීම සහ මන්දපෝෂණ තත්ත්වයන් නිසා ඔවුන් පහසුවෙන්ම රෝග කාරකයන්ට ගොදුරු වීමය.

ප්‍රධාන රෝග කාරක සහ බලපෑම

බැක්ටීරියා (උදාහරණ ලෙස Salmonella සහ E. coli), වෛරස් මෙන්ම කෘෂිකර්මාන්තයේදී සහ ආහාර සැකසීමේදී එකතු වන බැර ලෝහ සහ වස විස හේතුවෙන් පාචනය, වමනය වැනි ක්ෂණික රෝගාබාධවල සිට පිළිකා වැනි දීර්ඝකාලීන මාරාන්තික රෝගාබාධ දක්වා තත්ත්වයන් හටගත හැකි බව සෞඛ්‍ය අංශ පෙන්වා දෙයි.

විශේෂයෙන්ම අප්‍රිකානු සහ දකුණු ආසියානු කලාපීය රටවල පවතින දුර්වල සනීපාරක්ෂක තත්ත්වයන් සහ පිරිසිදු ජලය නොමැතිකම හේතුවෙන් මෙම අවදානම බෙහෙවින් ඉහළ ගොස් ඇත.

ආර්ථිකයට සිදුවන බලපෑම

අනාරක්ෂිත ආහාර නිසා සිදුවන මිනිස් ශ්‍රම හානිය සහ රෝගීන් වෙනුවෙන් වැය කිරීමට සිදුවන සෞඛ්‍ය පිරිවැය හේතුවෙන්, අඩු සහ මධ්‍යම ආදායම් ලබන රටවලට වාර්ෂිකව අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 110 කට අධික ආර්ථික අලාභයක් සිදුවන බව ද ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ගණන් බලා තිබේ.

විසඳුම් සහ නිර්දේශ

“ආහාර සුරක්ෂිතතාවය යනු සෑම දෙනාගේම වගකීමක්” (Food safety is everyone’s business) යන තේමාව යටතේ ක්‍රියාත්මක වන මෙම වැඩපිළිවෙළ මඟින් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය රජයන්ගෙන්, ආහාර නිෂ්පාදකයන්ගෙන් සහ පාරිභෝගිකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ පහත පියවර අනුගමනය කරන ලෙසටය.

ආහාර නිෂ්පාදනයේදී සහ ඇසුරුම් කිරීමේදී ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලව කටයුතු කිරීම.

ආහාර පිළියෙළ කිරීමට පෙර සහ පසු දෑත් මෙන්ම උපකරණ හොඳින් සේදීම.

මස්, මාළු වැනි ආහාර නියමිත උෂ්ණත්වයට හොඳින් පිස ගැනීම (බැක්ටීරියා විනාශ කිරීම සඳහා).

පිසූ ආහාර සහ අමු ආහාර වෙන් වෙන්ව සහ නිසි ශීතකරණ උෂ්ණත්ව යටතේ ගබඩා කිරීම.

ආහාර මඟින් වැළඳෙන රෝග වළක්වා ගත හැකි ගැටලුවක් බැවින්, සැපයුම් දාමයේ සිට නිවසේ කුස්සිය දක්වා පිරිසිදුකම සහ ප්‍රමිතිය රැකගැනීමට සැවොම කටයුතු කළ යුතු බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය වැඩිදුරටත් අවධාරණය කර සිටී.

ඵලදායී විසඳුම් හඳුනාගනිමින්, ඒවාට ප්‍රමුඛතාවය දෙමින් සහ ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාවට නංවමින් නිවැරදි දැනුම ගොඩනැගීම සඳහා අප සැම එක්ව කටයුතු කරන විට, අප ගන්නා ආහාර සුරක්ෂිතව පවතින බව තහවුරු කළ හැකිය.