වාහන ආනයනය නිසා ලංකාව ලෝක අමාරුවක

2026 ජනවාරි 11, පෙ.ව. 12:17

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව පවසා ඇත්තේ, පසුගිය වසරේ වාහන ආනයන ඉහළ යාම, අපේක්ෂා කළ ප්‍රමාණයට වඩා බෙහෙවින් වැඩි පරිමාණයකින් අවහිර වූ ඉල්ලුම මුදා හැරීම හේතුවෙන්, ගෝලීය වෙළඳ ප්‍රතිපත්ති මාරුවීම් සහ භූ දේශපාලනික ආතතීන් ඉහළ යාම මධ්‍යයේ දැනටමත් අභියෝගවලට මුහුණ දී සිටි රටේ විදේශ අංශයට අමතර පීඩනයක් එල්ල වූ බවයි. ආනයන සීමා කිරීම් නැවත ස්ථාපිත කිරීමේ හැකියාව වටා ඇති ව්‍යාජ සමපේක්ෂන මගින් තත්ත්වය තවදුරටත් උග්‍ර වූ බව මහ බැංකුව සඳහන් කළේය.

මෙම වර්ධනයන් විදේශ විනිමය ද්‍රවශීලතාවය සහ දේශීය මුදල් මත පීඩනයක් ඇති කළේය. 2026 සහ ඉන් ඔබ්බට ප්‍රතිපත්ති න්‍යාය පත්‍රය ඉදිරිපත් කරමින් මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා පැවසුවේ, 2026 දී උද්ධමනය ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගොස් වසරේ දෙවන භාගය වන විට නිල ඉලක්කයට ළඟා වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇති බවත්, එය දිට්වා සුළි කුණාටුවට පෙර කරන ලද ප්‍රක්ෂේපණ මත පදනම් වූ බවත්ය.

කෙසේ වෙතත්, සුළි කුණාටුව නිසා ඇති වූ විනාශය හේතුවෙන් උද්ධමනයට ඇති විය හැකි ඉහළ සහ පහළ අවදානම් දෙකම පවතින බව ඔහු අනතුරු ඇඟවීය. දිට්වා සුළි කුණාටුවේ විභව බලපෑම සහ ඒ ආශ්‍රිත ප්‍රතිපත්ති ප්‍රතිචාර ඉදිරි අනාවැකිවලට ඇතුළත් කරනු ඇත. සැපයුම් දාම සහ යටිතල පහසුකම් වලට සිදුවන හානිය වර්ධන අපේක්ෂාවන් මත බරක් විය හැකි බවත්, ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සහ ඒ ආශ්‍රිත වියදම් ධනාත්මක තල්ලුවක් ලබා දෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන බවත් ආචාර්ය වීරසිංහ පැහැදිලි කළේය.

පසුගිය වසර දෙක තුළ වාර්තා වූ වර්ධන ගම්‍යතාව මත පදනම්ව, 2026 දී ආර්ථිකය සියයට 4-5 කින් පමණ ප්‍රසාරණය වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත. ශ්‍රී ලංකාව මූල්‍ය, බාහිර සහ මූල්‍ය ක්ෂේත්‍ර ඇතුළු ප්‍රධාන අංශ හරහා බෆර් ශක්තිමත් කිරීමේදී සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් ලබා ඇති බවත්, අතීතයට සාපේක්ෂව කම්පන වලින් ඉක්මනින් යථා තත්ත්වයට පත්වීමේ ආර්ථිකයේ හැකියාව වැඩි දියුණු කරන බවත් ඔහු පැවසීය.

දේශගුණික අවදානම් ඉස්මතු කරමින්, ශ්‍රී ලංකාවේ ආන්තික කාලගුණික සිදුවීම්වල වාර ගණන මෑත වසරවලදී වැඩි වී ඇති බව අධිපතිවරයා පැවසීය. මිල ගණන් සහ උද්ධමන අපේක්ෂාවන්ට බලපෑ හැකි සැපයුම් පාර්ශ්ව කම්පනවලට එරෙහිව මහ බැංකුව සුපරීක්ෂාකාරීව සිටියද, එවැනි කම්පනවලට මුහුණ දීම සඳහා මහ බැංකුවල සීමිත මෙවලම් ඇති බව ඔහු සඳහන් කළේය. සැපයුම් බාධා අවම කිරීම සඳහා ජාතික මට්ටමේ පියවර ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය ඔහු අවධාරණය කළ අතර, ආපදා සූදානම සහ දිගුකාලීන ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ගොඩනැගීම කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කළේය.

බාහිර සංචිත සම්බන්ධයෙන් ආචාර්ය වීරසිංහ මහතා පැවසුවේ, බාහිර ණය සේවාකරණය සහ වාහන ආනයන ඉල්ලුම වැඩිවීම වැනි අභියෝග මධ්‍යයේ වුවද, වසරේ වැඩි කාලයක් සඳහා දළ නිල සංචිත (GOR) ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.0 ත් 6.3 ත් අතර පැවති බවත්, 2025 අවසානය වන විට ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.8 කට වඩා ඉහළ ගිය බවත්ය. මෙය ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු වාර්තා වූ ඉහළම සංචිත මට්ටම සනිටුහන් කරයි.

මෙම දියුණුවට බොහෝ දුරට සහාය වූයේ මහ බැංකුව විසින් දේශීය විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.0 ක පමණ ශුද්ධ විදේශ විනිමය මිලදී ගැනීම් සහ බහුපාර්ශ්වික ආයතනවලින් ලැබුණු ගලා ඒම් ය. ශුද්ධ මිලදී ගැනීම් 2023 දී ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.7 ක් සහ 2024 දී ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.8 ක් වූ බව ඔහු සඳහන් කළේය. රටේ සංචිත ප්‍රමාණවත්තා අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා විනිමය අනුපාත නම්‍යශීලීභාවය පවත්වා ගනිමින් වෙළඳපොළ පදනම් කරගත් මිලදී ගැනීම් හරහා සංචිත තවදුරටත් ගොඩනැගීමට මහ බැංකුව කැපවී සිටින බව ඔහු පැවසීය.